Waarom steeds meer mensen glutenvrij eten

Gezondheidsklachten na het eten van gluten

Voor veel mensen start glutenvrij eten vanwege vervelende lichamelijke reacties. Coeliakie is een bekende reden: dit is een ziekte waarbij je darmen beschadigen als je gluten eet. Iemand met coeliakie krijgt bijvoorbeeld buikpijn, diarree of voelt zich erg moe na een maaltijd waar gluten in zitten. In Nederland zijn er duizenden mensen bij wie deze ziekte is vastgesteld door een arts. Ook is er een groep mensen met een tarwe-allergie. Hun afweer reageert op stoffen in tarwe, waaronder ook gluten. Tenslotte zijn er mensen die gevoelig zijn voor gluten, zonder dat het coeliakie of een allergie is. Zij krijgen vaak vage klachten zoals een opgeblazen buik, hoofdpijn of huidproblemen. Daarom is voor deze groep een glutenvrij dieet soms ook prettig.

Glutenvrij eten om je beter te voelen

Sommige mensen besluiten om gluten uit hun voeding te schrappen omdat ze denken dat dit gezonder is. Op internet verschijnen veel verhalen van mensen die zich fitter voelen als ze voor een glutenvrije leefstijl kiezen. Zij geven aan minder moe te zijn, minder last te hebben van hun darmen of van hun huid. Voor deze mensen speelt meedoen aan een trend soms ook mee, want glutenvrij eten is populairder dan vroeger. Veel bekende Nederlanders of influencers delen hun ervaringen en recepten, waardoor anderen ook nieuwsgierig worden naar de voordelen. Toch is het wetenschappelijk bewijs dat glutenvrij eten gezonder is voor iedereen niet altijd even sterk. Voor mensen zonder klachten kan het dus geen medische noodzaak zijn. Gezond eten draait vooral om veel groente, fruit, vezels en variatie.

Hoe herken je producten met gluten

Wie glutenvrij wil leven, moet goed letten op de samenstelling van wat er op het bord ligt. Gluten zitten in producten als brood,pizza, pasta, koekjes en bier. Maar ook in minder voor de hand liggende gerechten, zoals soepen of sauzen, kunnen gluten verstopt zitten. Fabrikanten zijn verplicht op het etiket te vermelden of er gluten in het product zitten. Er bestaan ook glutenvrije varianten van veel voedingsmiddelen, zoals glutenvrij brood, crackers en melen op basis van rijst, mais, haver of kokos. In de supermarkt zijn deze producten vaak te vinden in een apart schap. Koken zonder gluten vraagt soms wat extra aandacht, maar met verse groenten, aardappels, rijst, peulvruchten en vlees of vis is een eenvoudige, voedzame maaltijd altijd mogelijk.

Uit eten en sociale momenten met een glutenvrij dieet

Voor mensen die geen gluten mogen, is een etentje in een restaurant of bij familie soms minder vanzelfsprekend dan algemeen gedacht wordt. Vaak moet er vooruit worden gevraagd wat er in het eten zit, en soms is het niet duidelijk of er toch kruisbesmetting met gluten plaatsvindt in de keuken. Gelukkig staan steeds meer horecazaken open voor mensen met een glutenvrije wens, en bestaan er speciale menukaarten. Ook zijn vrienden en familie vaak bereid om mee te denken. Bij twijfel helpt het om zelf wat glutenvrije producten mee te nemen, bijvoorbeeld een eigen broodje of snack. Openheid over het dieet maakt het makkelijker om samen te eten zonder risico op klachten.

Glutenvrij kiezen op advies van een arts

Medisch gezien is glutenvrij leven alleen nodig voor bepaalde groepen mensen, zoals bij coeliakie of een tarwe-allergie. De diagnose wordt gesteld met onderzoek in het ziekenhuis of bij de huisarts. Het is niet verstandig om zonder medische reden zomaar gluten te schrappen, want gluten leveren ook voedingsstoffen zoals vezels en vitamines. Wie op eigen initiatief glutenvrij wil eten, doet er goed aan begeleiding te vragen van een diëtist. Zo voorkom je tekorten in je voeding. Ook kinderen mogen alleen in overleg met een arts of specialist een glutenvrij menu volgen, omdat hun lichaam volop in ontwikkeling is.

Meest gestelde vragen over waarom glutenvrij eten

• Welke symptomen kun je krijgen als je niet tegen gluten kunt?

  Wie niet goed tegen gluten kan, krijgt bijvoorbeeld buikpijn, diarree, misselijkheid, hoofdpijn of huiduitslag na het eten van graanproducten met gluten zoals brood en pasta.

• Waarom is glutenvrij eten noodzakelijk voor mensen met coeliakie?

  Voor mensen met coeliakie beschadigen gluten het slijmvlies van de dunne darm. Daardoor kunnen ze minder goed voedingsstoffen opnemen en worden ze ziek als ze gluten blijven eten.

• Is glutenvrij eten gezonder voor iedereen?

  Voor mensen zonder klachten is glutenvrij eten niet per se gezonder. Gluten zijn voor gezonde mensen niet schadelijk en producten zonder gluten bevatten soms minder vezels en vitamines.

• Waar zitten allemaal gluten in?

  Gluten zitten vooral in tarwe, rogge, gerst, spelt en producten die hiervan gemaakt zijn zoals brood, pasta en koekjes. Ook kunnen ze zitten in soepen, sauzen, vleesvervangers, bier en snacks.

• Moet je altijd glutenvrij eten als je gevoelig bent voor gluten?

  Wie coeliakie of een tarwe-allergie heeft, moet altijd glutenvrij eten. Bij een milde gevoeligheid kan het soms helpen om minder gluten te eten, maar overleg hierover altijd met een arts of diëtist.