Een stevige bakstenen muur metselen lukt prima als je de juiste voorbereiding treft en de stappen in de goede volgorde uitvoert. Of je nu een tuinmuur, een scheidingsmuur of een buitenmuur wil bouwen: met het juiste gereedschap, de juiste mortel en wat geduld kom je een heel eind. In dit artikel vind je praktisch bakstenen muur metselen advies, van voorbereiding tot de laatste voeg.
Wat heb je nodig voordat je begint?
Goede voorbereiding is het halve werk. Zorg dat je alle materialen klaarstaan voordat je de eerste baksteen legt. Je hebt in ieder geval het volgende nodig:
- Bakstenen (reken op iets meer dan je denkt, voor breuk en uitval)
- Metselmortel of een kant-en-klare metselspecie
- Een troffel voor het aanbrengen van de mortel
- Een waterpas om te controleren of je muur recht staat
- Een metselhaak of een gespannen koord als richtlijn voor rechte lagen
- Een voegspijker of voegijzer voor de afwerking
- Een emmer en mixer om de mortel aan te maken
- Handschoenen en veiligheidsbril
Controleer ook de ondergrond. Die moet vlak, stabiel en droog zijn. Metselen op een losse of ongelijke ondergrond zorgt later voor scheuren en verzakking. Leg bij een buitenmuur altijd een fundering aan. Hoe zwaar die fundering moet zijn, hangt af van de hoogte en het gewicht van de muur.
Hoe maak je de juiste metselmortel?
Metselmortel maak je aan door cement, zand en water te mengen. Een veelgebruikte verhouding is één deel cement op vier à vijf delen zand, met net genoeg water om een smeuïge, niet te natte massa te krijgen. Kant-en-klare mortelzakken zijn ook verkrijgbaar; die hoef je alleen maar met water aan te mengen. Dat is makkelijker als je voor het eerst metselt.
De mortel is goed als hij aan de troffel blijft hangen zonder meteen af te glijden. Is de specie te dun, dan zakt je muur scheef. Is hij te droog, dan hecht hij slecht aan de steen. Maak telkens een kleine portie aan, want mortel droogt snel op.
Bakstenen muur metselen: de stappen
Met de juiste aanpak bouw je laag voor laag een rechte en sterke muur op. Volg deze volgorde:
- Span een koord langs de eerste lijn als richtlijn voor de onderste laag bakstenen.
- Breng een laag mortel aan op de ondergrond, ongeveer één centimeter dik.
- Druk de eerste baksteen stevig in de mortel en controleer met de waterpas of hij recht ligt.
- Smeer ook de korte kant van elke volgende steen in met mortel, zodat de stootvoeg goed gevuld is.
- Leg de hele onderste rij op deze manier, controleer regelmatig met de waterpas.
- Begin de tweede laag halverwege de steen eronder. Dit heet een halfsteensverband en geeft de muur stevigheid.
- Breng opnieuw mortel aan op de bovenste laag en ga door met de volgende rij.
- Verplaats het koord na elke laag omhoog als richtlijn.
Zorg er bij elke laag voor dat de voegen niet boven elkaar vallen. Verspringende voegen zorgen voor een stabielere constructie.
Hoe dik moeten de voegen zijn?
Standaard zijn de voegen in een bakstenen muur ongeveer één centimeter dik. Zowel de ligvoeg (de horizontale voeg onder elke rij) als de stootvoeg (de verticale voeg tussen de stenen) volgen deze maat. Gelijkmatige voegen maken je muur niet alleen sterker, ze zien er ook netter uit.
Werk de voegen af voordat de mortel volledig is uitgehard. Strijk ze glad of geef ze een holle vorm met een voegijzer. Een strakke voeg voorkomt dat er water in de muur trekt, wat bij een buitenmuur erg belangrijk is.
Veelgemaakte fouten bij het metselen
Wie voor het eerst een bakstenen muur metselt, maakt soms fouten die later moeilijk te herstellen zijn. Let op het volgende:
- Te veel mortel aanbrengen in één keer waardoor de muur gaat verzakken.
- Niet regelmatig controleren met de waterpas, waardoor de muur scheef oploopt.
- Voegen die niet goed gevuld zijn, waardoor water naar binnen trekt.
- Metselen bij vorst of hevige regen, want mortel hecht dan slecht.
- Vergeten om de bakstenen licht te bevochtigen bij warm en droog weer. Droge stenen zuigen het vocht te snel uit de mortel, waardoor de hechting minder wordt.
Wanneer schakel je een professional in?
Kleine muurtjes in de tuin of een laag scheidingsmuurtje zijn goed zelf te doen. Wil je een hogere constructie bouwen, een dragende muur of een buitengevel metselen? Dan is het slim om een vakman te raadplegen. Bij dragende wanden gelden bouwtechnische eisen en is soms een vergunning nodig. Een fout in een dragende muur kan grote gevolgen hebben voor de constructie van je woning.
Voor advies over de juiste voorbereiding, het metselverband of de keuze van materialen kun je ook terecht bij een bouwmarkt of een leverancier van bouwmaterialen. Zij kunnen je helpen de juiste hoeveelheden te berekenen en de beste mortel voor jouw situatie te kiezen.
Veelgestelde vragen
Moet ik bakstenen bevochtigen voordat ik ga metselen?
Bij droog en warm weer is het verstandig om bakstenen licht te bevochtigen. Droge stenen zuigen het water te snel uit de mortel, waardoor de hechting minder goed wordt. Nat de stenen niet te veel: ze mogen vochtig zijn, niet doorweekt.
Wat is een halfsteensverband?
Een halfsteensverband is een manier van metselen waarbij elke nieuwe laag bakstenen precies een halve steen verspringt ten opzichte van de laag eronder. De stootvoegen vallen dan nooit boven elkaar, wat de muur een stuk sterker maakt. Dit is het meest gebruikte metselverband voor eenvoudige muurtjes.
Hoe lang moet mortel drogen voordat ik verder kan metselen?
Mortel heeft meestal minimaal een paar uur nodig voordat hij voldoende is uitgehard om de volgende laag erop te leggen. Bouw je te snel op, dan kan de muur onder het eigen gewicht gaan schuiven. Bij koud of vochtig weer duurt het drogen langer dan bij warmere omstandigheden.
Heb ik een vergunning nodig om een bakstenen muur te metselen?
Voor kleine muurtjes onder een bepaalde hoogte is in veel gevallen geen vergunning nodig, maar dit verschilt per gemeente en per situatie. Check altijd bij jouw gemeente of je omgevingsvergunningplichtig bent, zeker bij hogere constructies of muren op de erfgrens.
Geef een reactie