Een bakstenen muur is een van de meest duurzame bouwwerken die je zelf kunt maken. Of het nu gaat om een tuinmuur, een scheidingswand of een fundering: metselwerk heeft al eeuwen bewezen hoe sterk en betrouwbaar het is. Toch weten veel mensen niet goed waar ze moeten beginnen. In deze blog lees je stap voor stap hoe je te werk gaat, welke materialen je nodig hebt en waar je op moet letten.
De juiste materialen voor een stevige muur
Bakstenen zijn er in veel soorten en maten. De meest gebruikte baksteen in Nederland heeft een standaardformaat van 21 bij 10 bij 7 centimeter. Voor een tuinmuur kies je bij voorkeur een vorst bestendige baksteen, want die kan regen en kou beter verdragen dan een gewone binnenmuur steen. Naast de bakstenen heb je ook metselmortel nodig. Dit is een mengsel van cement, zand en water. De verhouding hangt af van wat je bouwt: voor een buitenmuur gebruik je een sterkere mortel dan voor een lichte binnenwand. Verder heb je een troffel, een waterpas, een metselkoord en een paar plastic of houten wiggen nodig om alles recht te krijgen. Goede voorbereiding scheelt later veel werk.
Hoe je een bakstenen muur opbouwt
Metselen begint altijd met een goede fundering. Zonder stevige basis verzakt de muur en verschijnen er scheuren. Zorg eerst dat de ondergrond vlak en stevig is. Daarna leg je de eerste laag stenen droog neer, zonder mortel, om te controleren of alles past. Span vervolgens een koord aan beide uiteinden van de muur op de gewenste hoogte. Dit koord gebruik je als richtlijn zodat elke rij stenen op gelijke hoogte en in een rechte lijn komt te liggen. Breng mortel aan met de troffel, leg de steen op zijn plek en tik hem licht aan met het handvat. Controleer na elke rij met een waterpas of de stenen recht liggen. De voegen tussen de stenen moeten overal even dik zijn, normaal zo’n tien millimeter. Werk laag voor laag omhoog en zorg dat de stootvoegen, de verticale naden, nooit boven elkaar vallen. Dit heet het metselverband en het zorgt voor meer stevigheid.
Veelgemaakte fouten bij het metselen
Een fout die beginners vaak maken, is te veel mortel op een rij aanbrengen voordat de stenen gelegd zijn. Mortel droogt snel en wordt dan te stijf om goed aan te hechten. Breng daarom telkens mortel aan voor één of twee stenen tegelijk. Een andere veelgemaakte fout is het overslaan van de fundering. Mensen beginnen soms direct op zand of losse grond te metselen, waardoor de muur later scheef trekt. Ook het verwaarlozen van de voegen leidt tot problemen: als de mortel te vroeg uitdroogt door zon of wind, worden de voegen broos en laten ze los. Houd de muur in de eerste dagen na het metselen licht vochtig door hem af en toe te besproeien. Dit heet nabehandelen en het zorgt ervoor dat de mortel goed uithardt. Tot slot vergeten mensen regelmatig het waterpas te gebruiken. Een klein beetje scheef in de eerste rij betekent aan het einde van de muur een groot probleem.
Onderhoud en herstel van een stenen muur
Met de jaren kunnen voegen loslaten, stenen barsten of mossen en algen op het oppervlak groeien. Gelukkig is herstel van een metselwerk muur niet ingewikkeld. Losse of beschadigde voegen verwijder je met een voegijzer of een slijptol. Daarna breng je nieuwe mortel aan met een voegspuit of een troffel. Dit heet opnieuw voegen en het geeft de muur meteen een frissere uitstraling. Groene aanslag verwijder je het beste met een speciale reiniger voor metselwerk, gecombineerd met een stijve borstel. Gebruik geen hogedrukreiniger op oude muren, want die beschadigt de voegen. Controleer een buitenmuur minstens één keer per jaar op scheuren of losse stenen, zeker na de winter. Kleine scheuren zijn makkelijk te herstellen met wat reparatiemortel. Grote scheuren of verzakking zijn een teken dat er iets mis is met de fundering en dan is professionele hulp verstandig.
Veelgestelde vragen
Hoeveel bakstenen heb ik nodig voor een muur?
Het aantal benodigde bakstenen hangt af van de afmetingen van de muur. Voor een muur van één steen dik reken je gemiddeld 65 bakstenen per vierkante meter. Voor een halfsteens muur, dus een muur van een halve steen dik, heb je circa 33 stenen per vierkante meter nodig. Tel hier altijd ongeveer tien procent bij op voor snijverlies en breuk.
Hoe lang duurt het voordat metselmortel hard is?
Metselmortel begint na ongeveer twee uur op te stijven. Volledig uitgehard is de mortel pas na 28 dagen. In die periode is de muur al wel belastbaar, maar het is verstandig om zware belasting de eerste dagen te vermijden. Bij koud of nat weer duurt het uitharden langer.
Mag je zomaar een muur bouwen in je tuin?
Voor een tuinmuur tot een bepaalde hoogte heb je in veel gevallen geen vergunning nodig in Nederland. Gaat de muur hoger dan één meter, dan is in de meeste gemeenten een omgevingsvergunning vereist. Het is altijd verstandig om dit van tevoren te controleren bij jouw gemeente, want de regels kunnen per locatie verschillen.
Wat is het verschil tussen een halfsteens en een steens muur?
Een halfsteens muur is een halve steen dik, wat neerkomt op ongeveer tien centimeter. Dit type wand is lichter en geschikt voor scheidingswanden of lage tuinmuren. Een steens muur is een hele steen dik, ongeveer twintig centimeter, en is veel zwaarder en sterker. Die dikte gebruik je voor dragende muren of muren die veel wind en regen moeten weerstaan.
Geef een reactie